Foto
Als je geen liefhebber bent van salsamuziek lijkt het misschien onwaarschijnlijk. Maar de salsamuziek is einde jaren ’60 ontstaan in New York. Op dat moment was deze Amerikaanse grootstad immers de enige plaats waar duizenden Latijns-Amerikaanse muzikanten professioneel konden leven van muziek. Natuurlijk brachten Puerto-Ricanen, Venezolanen, Dominikanen en Cubanen allemaal de muzikale bouwstenen en stijlen mee uit hun thuisland. Maar het is een feit dat dit alles tot één geheel werd gesmeed in New York. The Big Apple telde talrijke concertzalen, clubs, radiostations, platenlabels en dies meer waar de jonge salsamuziek kon groeien en volwassen worden. Het is dit feit dat je in gedachten moet houden bij het beluisteren van deze plaat.
Hoe de term salsa eigenlijk ontstaan is zullen we waarschijnlijk nooit te weten komen want daar bestaan verschillende theorieën over; de ene al geloofwaardiger dan de andere.
Hoe dan ook Montuno Records speelde een erg belangrijke rol in de ontwikkeling van de salsamuziek. Wat dit label meer dan speciaal maakte is dat het gerund werd vanuit een ondergrondse platenwinkel “Record Mart” in de catacomben van het Times Square metrostation in hartje Manhattan.
Platenbaas Jesse Moskowiz en zijn zoon Lou rolden eigenlijk per toeval in het vak. Jesse ging akkoord om partner te worden in een platenzaak in de New Yorkse underground met een zoon van één van zijn pokervrienden. Maar na een jaar was die niet meer geïnteresseerd en Jesse kocht zijn aandeel over en huurde vanaf 1959 op zijn eentje de winkelruimte van de New York City Transit Authority in 14th Street.  In het begin werd er vooral jazz en musical-muziek verkocht.  Maar de Joodse klanten van de winkel vroegen steevast om Latino-muziek  Jesse begon Celia Cruz platen te importeren uit Cuba en Mexico, reisde naar Puerto Rico waar hij een akkoord sloot met Marvela-records. In 1961 verhuisde hij de winkel naar het Times Square metro-station, in ’71 sloot hij de winkel in het 14th Street metrostation. In de jaren ’60  groeide Record Mart uit tot de Latin Music  Store van New York. In 1975 gaat Jesse in zee met de beroemde producer en Montuno Records  wordt geboren.
Van alle groepen die platen opnamen voor Montuno zijn er slechts enkele bekende namen: Airto Moreira en Flora Purim, Many Oquendo y Su  Conjunto Libre, Yambú en Tambo. Maar ik kan u verzekeren dat op deze dubbel-CD geen enkel ondermaats nummer staat. Integendeel. Op deze compilatie staat niet alleen salsa, we vinden ook sambamuziek terug (Moreira) en erg goede compasmuziek uit Haïti. “Ensem Ensem” van de groep Scorpio is werkelijk een pareltje dat ik voorheen niet kende.
Het is echt onbegonnen werk om de 28 composities apart te beoordelen. Het zijn stuk voor stuk uitmuntende producties die hun steentje hebben bijgedragen tot het erg uitgebreidde genre dat de salsamuziek tot op de dag van vandaag is geworden.
Als we dan toch enkele nummers moeten een premie geven:
De messcherpe mambo “Báilala Pronto” van Manny Oquendo y Su Conjunto Libre
De heerlijke charanga “El Avance” van Son Primerio met prachtige fluiten, violen en piano. Zo hoor je meteen waar de wereldberoemde groep Los Van Van de mosterd van daan haalde.
De aanstekelijke guajira-son “Corta La Caña” van Bongo Logic een Californische groep.
Maar de andere 25 tracks zijn ook stuk voor stuk meer dan de moeite waard. Onwaarschijnlijk hoeveel schitterende nummers er hier tezamen op twee schijfjes gepakt staan.
Montuno-records is nog steeds actief. De zoon van Jesse, Art nam de fakkel van zijn vader over.
Als eerste kennismaking met salsamuziek overigens uitstekend geschikt want alle subgenres komen aan bod: guaracha, mabo, pachanga, guagancó, son, charanga, son montuno enz. En er zit een geniaal tekstboekje bij dat zoveel interessante informatie bevat dat je hoofd er van duizelt.

Este disco realmente es un tesoro. Montuno Records logró tener muchos grupos excellentes durante la decada de los años 70 y 80. Sin duda es uno de los mejores discos de compilación de música latina que jamás se ha hecho. Comprenla y cuidala!

Peter Desmet  (5)


Montuno  I  Vampisoul  I  Vampi CD 128  I  Sonic Rendezvous