KEYS and CHORDS

(Rick: rechtsonder)



Pink Floyd in betere dagen (Rick: uiterst rechts)



(Rick: uiterst links)

Begin vorige week vermeldden de meeste kranten in een onooglijk berichtje dat Rick Wright de orgelist en medeoprichter van Pink Floyd overleden was na een kortstondige strijd met kanker.
De 65 jaar geleden in het Londense Hatch End geboren toetsenman stond altijd al in de schaduw van de overige Pink Floyd leden. In de beginjaren zoog de flamboyante zanger gitarist en LSD-freak Syd Barrett alle aandacht naar zich toe, later werden de hoofdrollen door David Gilmour en Roger Waters overgenomen. Toch leverde Wright met zijn melancholische stem en zijn innovatieve toetsenwerk een essentiële bijdrage tot de unieke Pink Floyd sound.

Dat de man enigszins op de achtergrond blijft heeft wellicht te maken met zijn bescheiden karakter. Niettemin vormt hij in de jaren zestig samen met Barrett de creatieve spil van Pink Floyd. In die psychedelische getinte periode vertolkt hij songs als en ‘Paintbox’ , ‘Remember A Day’. Met de komst van David Gilmour evolueert Pink Floyd steeds meer naar uitgebreide, hoofdzakelijk instrumentale werkstukken waarin het toetsenamalgaam (synthesizers en mellotron) en meer gebruikelijke klavierwerk van Wright een niet te onderschatten rol speelt.
Naast de Floyd-projecten ‘Ummagumma’, ‘Atom Heart Mother’, ‘Meddle’ is Rick prominent aanwezig op soundtracks als ‘More’, ‘Zabriskie Point’ en ‘Obscured By Clouds’. De jaren zeventig zijn ondertussen al even gevorderd en met ‘Darkside Of The Moon’ wordt meteen een absoluut artistiek hoogtepunt neergezet in het universum van het conceptalbum. ‘Darkside’ thematisch opgebouwd rond de begrippen, tijd, geld, vergankelijkheid is eigenlijk een voortzetting van ‘Meddle’ maar kadert in een subtieler atmosferisch landschap.

Het fantastische ‘Us and Them’ is eigenlijk een ongebruikt restant van de ‘Zabriskie’ sessies. Waters, ondertussen de belangrijkste tekstleverancier, voegde de woorden toe bij de jazzy pianomelodie van Wright. Maar waarvoor ik Wright en de Floyd vijfendertig jaar na datum nog steeds dankbaar ben is ‘The Great Gig In The Sky’. De mistroostige sobere, haast pastorale pianoballade die explodeert in een orgastische woordeloze aria, onnavolgbaar uitgevoerd door Clare Torry, blijft het meest beklemmende stukje muziek van de groep.

Na het nog steeds imponerende ‘Wish You Where Here’, met de wondermooie ode aan Syd Barrett ‘Shine On You Crazy Diamond’, haalt Roger Waters het creatieve laken helemaal naar zich toe met ‘Animals’ en ’The Wall’. Op het podium ruimt de experimentele benadering van weleer plaats voor een minutieus geprogrammeerde spektakelshow inclusief gigantische exploderende opblaasvarkens. De botsende ego’s van Waters en Gilmour verzuren de relaties in het huishouden van het ondertussen tot het supersterrendom toegetreden collectief en het komt in de jaren tachtig onvermijdelijk tot een breuk. Wright, die niet zelden als verzoener optreedt, stapt tijdens de opnamesessies van ‘The Wall’ uit de groep. Ondertussen blijft hij wel optreden met de groep. In ’87 na het vertrek van Waters duikt hij terug in de studio’s met Pink Floyd. Zeven jaar na ‘A Momentary Lapse Of Reason’ is er nieuw studiowerk met ‘The Division Bells’ maar nergens wordt het oude niveau bereikt. In tegenstelling tot enkele oudere vrienden die hardnekkig volhouden dat ze ‘de Floyd’ ooit in het Pannenhuis, een bruine kroeg in Antwerpen, aan het werk zagen koester ik hun passage op het Rock Werchterterrein in de jaren negentig. Met de dood van Rick Wright wordt het hoofdstuk Pink Floyd wellicht definitief afgesloten.

Tijdens de door punk geteisterde tweede helft van de jaren zeventig was het ’not done’ zich als een liefhebber van Pink Floyd te manifesteren. Het gevaar voor oude zak versleten te worden was niet denkbeeldig. Daar trok ik me destijds al bitter weinig van aan. Nu ik er dertig jaar later stilaan zelf één ben en de meeste van mijn nog levende muzikale idolen de pensioengerechtigde leeftijd al ruimschoots overschreden hebben kan niets me ervan weerhouden om het vinyl nog eens uit de zwarte hoes met de piramide te halen en integraal door de boxen te jagen als ultiem eerbetoon. Het ga je goed Rick in de rockhemel waar je ongetwijfeld met je oude vriend Syd zal musiceren.

Cis Van Looy